Rozwód – co warto wiedzieć i o co najczęściej pytają klienci?

Sprawa o rozwód, podobnie jak pozostałe sprawy rodzinne, niesie ze sobą szczególnie duży ładunek emocjonalny dla stron. Jednocześnie, Sąd wymaga od stron dopełnienia wielu formalności by uzyskać wyrok rozwodowy. W praktyce adwokackiej widzimy, jak często klienci czują się zagubieni – nie wiedzą od czego zacząć, co przygotować i jak będzie wyglądała sprawa w Sądzie. Dlatego przygotowaliśmy zestawienie odpowiedzi na pytania najczęściej zadawane przez naszych klientów.

1. Rozwód z orzeczeniem o winie czy bez?

To jedna z pierwszych decyzji, jakie trzeba podjąć. Pozew rozwodowy może zawierać:

• wniosek o rozwiązanie małżeństwa stron bez orzekania o winie – najczęściej wybierany, gdy oboje małżonkowie zgadzają się na rozwód i nie chcą na sali sądowej roztrząsać pożycia małżeńskiego i przyczyn jego ustania; taki rozwód zwykle przebiega szybciej i spokojniej.
• wniosek o rozwiązanie małżeństwa stron z orzeczeniem o winie – wybierany w sytuacji, gdy małżonka obciążają przyczyny ustania pożycia między stronami, w szczególności gdy dopuścił się on zdrady, stosował przemoc czy był uzależniony od alkoholu lub innych środków odurzających; w tym przypadku wymagane jest przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i ustalenie, kto zawinił; taki proces jest dłuższy i bardziej obciążający emocjonalnie.
• dlaczego to ważne – orzeczenie o winie może mieć wpływ np. na obowiązek alimentacyjny między byłymi małżonkami.

2. Jak długo trwa sprawa rozwodowa?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi – to zależy od wielu czynników:

• Sprawy bez orzekania o winie i bez małoletnich dzieci potrafią zakończyć się nawet na jednej rozprawie.
• Jeśli strony spierają się o winę, opiekę nad dziećmi czy alimenty, proces może trwać wiele miesięcy, a nawet kilka lat – w szczególności, gdy Sąd musi zasięgnąć opinii specjalistów.
• Dużo zależy od Sądu, do którego sprawa trafia, w tym ilości spraw jakie rozpoznaje dany Sąd oraz ilości rozpraw jakie muszą odbyć się w danej sprawie (czyli obszerności postępowania dowodowego).
• Na pierwszy termin rozprawy oczekuje się zwykle około 3-6 miesięcy, przy czym czas ten może być krótszy, jak i dłuższy.
• Ustalenie wspólnego stanowiska przez strony pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy, w tym jej zakończenie na jednym terminie rozprawy.

3. Dzieci – opieka, alimenty, kontakty

Jeśli małżeństwo ma wspólne małoletnie dzieci, sąd obowiązkowo musi rozstrzygnąć:

• z kim dzieci będą mieszkać,
• jak będą wyglądać kontakty z drugim rodzicem,
• jakie alimenty będą płacone na ich rzecz,
• kto będzie sprawował władzę rodzicielską (może być pozostawiona obojgu rodzicom, ograniczona lub strona może zostać jej w ogóle pozbawiona).

Wszystkie decyzje sąd podejmuje kierując się dobrem dziecka, nie interesem rodziców.

4. Czy muszę mieć adwokata?

Nie ma takiego obowiązku. W praktyce jednak obecność profesjonalnego pełnomocnika bardzo pomaga:

• przygotować poprawny i kompletny pozew oraz zgromadzić dowody,
• adwokat będzie obecny z klientem na rozprawie i zadba o interesy klienta,
• uchroni klienta przed błędami formalnymi lub niekorzystnymi ugodami.

Czasem wystarczy jednorazowa konsultacja – warto ją rozważyć jeszcze przed złożeniem pozwu czy zlecić adwokatowi samo sporządzenie pozwu.

5. Jakie dokumenty są potrzebne?

Należy przygotować:

• odpis aktu małżeństwa w oryginale,
• odpisy aktów urodzenia małoletnich dzieci w oryginale.

Warto przygotować:

• dokumenty dotyczące dochodów, kosztów utrzymania, sytuacji majątkowej,
• dowody wskazujące na relacje rodziców z dziećmi,
• dowody na winę – np. korespondencję, nagrania, zdjęcia, wyroki.

6. Czy rozwód oznacza automatyczny podział majątku?

Nie. Co do zasady w postępowaniu rozwodowym Sąd nie rozstrzyga o podziale majątku, chyba że strony złożą w tym zakresie zgodny wniosek (w tym co do składu majątku, wartości składników majątkowych i sposobu podziału). Sprawa o podział majątku wspólnego to zwykle osobne postępowanie, wymagające pogłębionego postępowania dowodowego. Taka sprawa może być wszczęta po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej (tj. po rozwodzie, zawarciu tzw. intercyzy albo uzyskaniu orzeczenia Sądu znoszącego wspólność majątkową małżeńską).

7. Ile to wszystko kosztuje?

• Opłata sądowa od pozwu rozwodowego to 600 zł i wnosi się ją w momencie składania pozwu do Sądu.
• Jeśli rozwód nastąpi bez orzekania o winie, Sąd zwraca wnoszącemu połowę opłaty sądowej i połowę zasądza od drugiej strony.
• Do tego mogą dojść koszty opinii biegłych i pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego).

Rozwód to proces, który wymaga przygotowania i rozwagi. Choć trudno odłożyć emocje na bok, warto podejść do niego spokojnie i merytorycznie – zwłaszcza, gdy w grę wchodzą małoletnie dzieci. Wcześniejsza konsultacja z prawnikiem pomaga uporządkować myśli, uniknąć błędów i oszczędzić sobie niepotrzebnych nerwów.

Pomoc prawna świadczona przez adwokata lub radcę prawnego zajmującego się sprawami rozwodowymi może obejmować tylko poradę prawną (na każdym etapie postępowania) czy  sporządzenie pozwu o rozwód, odpowiedzi na pozew o rozwód lub innych pism procesowych, w tym apelacji od wyroku rozwodowego, jak również zastępstwo procesowe strony (tzw. prowadzenie sprawy rozwodowej, obejmujące w szczególności sporządzanie pism, reprezentację przed sądem, bieżące porady prawne i przygotowanie strony do rozpraw).

adwokat Kamila Majchrzak
Kancelaria Adwokacka
Pabianice, ul. gen. K. Pułaskiego 17 lok. 21
Łódź, ul. Radwańska 4 lok. 15