Procedura odwołanie od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia – krok po kroku
Ustalenie poziomu potrzeby wsparcia ma kluczowe znaczenie dla osób z niepełnosprawnościami. To właśnie od tej decyzji zależy m.in. możliwość skorzystania ze świadczenia wspierającego, a w przyszłości także z innych form pomocy. Co jednak w sytuacji, gdy decyzja jest zaniżona lub nie odpowiada rzeczywistemu stanowi funkcjonowania osoby zainteresowanej?
Prawo przewiduje procedurę odwoławczą, z której warto skorzystać. Poniżej wyjaśniamy, jak wygląda ona w praktyce.
Czym jest decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia?
Decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia wydawana jest przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON). Określa ona poziom potrzeby wsparcia w punktach (od 0 do 100), w oparciu o ocenę funkcjonowania osoby z niepełnosprawnością w codziennym życiu.
Ocena ta obejmuje m.in.:
- samodzielność,
- konieczność pomocy osób trzecich,
- zdolność do komunikowania się,
- funkcjonowanie społeczne i zawodowe.
Kiedy przysługuje odwołanie?
Odwołanie przysługuje od każdej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, jeżeli:
- ustalony poziom punktowy jest zaniżony,
- organ nie uwzględnił całokształtu dokumentacji medycznej,
- ocena funkcjonowania została przeprowadzona pobieżnie,
- pominięto istotne ograniczenia w codziennym życiu.
Nie trzeba wykazywać „rażącego błędu” – wystarczy, że decyzja nie oddaje rzeczywistego poziomu potrzeby wsparcia.
Termin na wniesienie odwołania.
Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Termin jest ustawowy i jego przekroczenie co do zasady skutkuje odrzuceniem odwołania, dlatego warto działać niezwłocznie.
Gdzie i jak złożyć odwołanie?
Odwołanie:
- składa się za pośrednictwem WZON, który wydał decyzję,
- ale jest ono rozpatrywane przez Państwowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.
Co powinno zawierać odwołanie?
Odwołanie nie musi mieć skomplikowanej formy, ale powinno zawierać:
- oznaczenie decyzji, od której jest wnoszone,
- wskazanie, że strona nie zgadza się z ustalonym poziomem potrzeby wsparcia,
- konkretne zarzuty (np. pominięcie określonych schorzeń, błędna ocena samodzielności),
- uzasadnienie – najlepiej odnoszące się do codziennego funkcjonowania,
- ewentualne nowe dokumenty medyczne lub inne dowody.
Warto podkreślić, jak decyzja wpływa na realne życie, a nie ograniczać się wyłącznie do diagnoz medycznych.
Postępowanie odwoławcze – czego się spodziewać?
Organ odwoławczy może:
- utrzymać decyzję w mocy,
- zmienić ją i ustalić wyższy poziom potrzeby wsparcia,
- uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
W toku postępowania możliwe jest:
- ponowne badanie,
- analiza dokumentacji,
- uzupełnienie materiału dowodowego.
Jeśli ponowne rozpatrzenie sprawy nie zmieni sytuacji odwołującego, możliwe jest odwołanie do sądu. Termin na odwołanie do sądu wynosi miesiąc od dnia otrzymania decyzji.
Czy warto skorzystać z pomocy profesjonalisty?
Choć przepisy nie wymagają udziału adwokata lub radcy prawnego, w praktyce profesjonalne wsparcie może:
- pomóc właściwie sformułować zarzuty,
- uporządkować argumentację,
- zwiększyć szanse na zmianę decyzji.
Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których różnica kilku lub kilkunastu punktów decyduje o prawie do świadczeń.
Podsumowanie:
Odwołanie od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia to realne narzędzie ochrony praw osoby z niepełnosprawnością. Warto z niego korzystać zawsze wtedy, gdy decyzja nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji życiowej i zdrowotnej.
Pomoc prawna świadczona przez adwokata lub radcę prawnego zajmującego się sprawami związanymi z odwołaniami od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia może obejmować samą poradę prawną, sporządzenie odwołania czy innych pism oraz reprezentację przed organem i sądem.
radca prawny Anna Krysiak-Schechinger
Kancelaria Radcy Prawnego
Pabianice, ul. gen. K. Pułaskiego 17 lok. 21
